Türkiye'de sosyal güvenlik sistemini tamamlama misyonuyla yola çıkan Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) 10 milyar TL'ye yakın bir fon büyüklüğüne ulaşılırken sistemden emekli olan katılımcı sayısı ise 2272 kişiye yükseldi. Emeklilik Gözetim Merkezi'nin (EGM) geçen günlerde yayımladığı ‘Bireysel Emeklilik Sistemi 2009 Gelişim Raporu'nda yer alan bilgilere göre 2009 sonu itibariyle sistemden emekli olan 1909 katılımcıya toplam 62 milyon 916 bin 978 TL ödendi. Bir başka deyişle sistemden emekli bir katılımcının eline ortalama 33 bin TL'ye yakın bir tutar geçti. Emeklilerin ödedikleri kümülatif katkı payı tutarı ise 46 milyon 544 bin TL oldu.

Aktarım 2007'de başladı
BES'te bugüne kadar 2300'e yakın katılımcının emeklilik hakkını kazanması aslında, birikimli hayat sigortalarından (BHS) BES'e aktarımla ilgili. Hazine Müsteşarlığı, 12 Temmuz 2004 tarihinde yayımladığı ‘Emeklilik Şirketlerindeki Birikimli Hayat Sigortalarından Bireysel Emeklilik Sistemine Aktarımlara İlişkin Tebliğ' uyarınca, belirli şartları yerine getiren hayat sigortası sahiplerine, hayat sigortalarında geçen süre ve birikimlerini, BES'e kesintisiz olarak aktarmaları imkânı sağladı. BHS'den aktarım yapmak kaydıyla hayat sigortası ve bireysel emeklilikte toplamda 10 yıllık süreyi tamamlayan ve 3 yıl süreyle BES'te katkı payı ödemeye devam eden katılımcılardan 56 yaşını tamamlamış olanlar, emeklilik hakkını 2007 yılı itibariyle kazanmaya başladı. BHS dışında sisteme katılanlar ise BES'ten 2013'ten itibaren emeklilik hakkı kazanmaya başlayacak. Sistemde muhtemel kümülatif emekli sayısının ise 2015 yılı sonunda 62 bin 272'ye, 2020 sonunda ise 385 bin 245'e ulaşması bekleniyor.
EGM'nin Gelişim Raporu, emekli olan katılımcılar dışında da BES'te 2009 yılındaki gelişmelere yönelik oldukça yararlı bilgiler içeriyor. BES'te 2009 yılı sonunda toplam 2 milyon 203 bin 886 sözleşmeye ulaşıldı. Bunun 994 bin 184'lük kısmı yani, yüzde 45'i Marmara Bölgesi'nde gerçekleştirilirken Marmara'yı 351 bin 498 sözleşme adediyle Ege Bölgesi izliyor. 2009 sonu itibariyle yürürlükteki sözleşmelerin dağılımına bakıldığında ağırlığı yüzde 77,8 ile bireysel sözleşmeler alıyor. Gruba bağlı bireysel sözleşmelerin payı yüzde 18,6 iken, sistemde işveren katkılı sözleşmeleri gösteren işveren grup emeklilik sertifikalarının payı ise sadece yüzde 3,6 düzeyinde bulunuyor.

Ortalama katkı tutarı 147 TL
BES'te 2009'da tahsil edilen ortalama düzenli katkı payı tutarı ise 147 TL olarak gerçekleşmiş. Ortalama katkı payı tutarında da Türkiye sınırları içinde 154 TL ile Marmara Bölgesi ilk sırada yer alıyor. 2009 yılı verilerine göre BES'te katılımcılar fon grubu olarak en çok ‘kamu borçlanma araçları'nı tercih ediyor. Toplam fon grupları içinde kamu borçlanma araçları yüzde 54,97 ile birinci sırada yer alırken ‘esnek' fonlar yüzde 19,78 ağırlıkla ikinci, ‘likit' fonlar ise 12.87 ile 3. sırada yer alıyor.
EGM'nin son açıkladığı 30 Nisan 2010 tarihli verilere göre BES'te katılımcıların toplam fon tutarı 9 milyar 962.7 milyon TL'ye, katılımcı sayısı ise 2 milyon 100 bin 274 kişiye yükseldi. Toplam katkı payı tutarında 7 milyar 845.9 milyon TL'ye, yatırıma yönlenen toplam tutarda ise 7 milyar 594.9 milyon TL'ye ulaşıldı. Sistemde 461 bin 520 katılımcı sayısı ve 2 milyar 166.3 milyon TL fon büyüklüğüne sahip Anadolu Hayat Emeklilik lider durumda bulunuyor.

Kaynak : Alp Süer / Referans Gazetesi